بی اختیاری ادراری در کودکان (Urinary Incontinence in Children)

بی اختیاری ادراری در کودکان (Urinary Incontinence in Children)

بی‌اختیاری ادراری در کودکان خیلی شایع است. بی‌اختیاری ادراری شبانه نسبت به نوع روزانه‌ی آن شیوع بیشتری دارد. علت آن اغلب غیر ارگانیک است و خودبخود خوب می‌شود. شب ادراری اولیه‌ی مقاوم و شب ادراری ثانویه، نیاز به بررسی های پزشکی دارد. تغییرات رفتاری می‌تواند در بهبود آن نقش داشته باشد. استفاده از زنگ اخطار نیز در درمان آن نقش مهمی دارد. در بعضی از موارد انتخابی، درمان دارویی موثر واقع می‌شود‌. در کمتر از یک در صد موارد، بی‌اختیاری ادراری بعد از بلوغ بهبود پیدا نمی‌کند.
بی‌اختیاری ادراری چیست؟
فقدان کنترل کامل ادرار یا تخلیه غیر ارادی مثانه، بی‌اختیاری ادراری نام دارد.
عملکرد سیستم ادراری چگونه است؟
دستگاه ادراری از مجموع کلیه، حالب، مثانه و پیشابراه تشکیل شده است. ادرار در کلیه‌ها تولید می‌گردد، از طریق حالب‌ها به مثانه می‌ریزد و مثانه حاوی ادرار از طریق پیشابراه تخلیه می‌شود. عمل تخلیه مثانه هماهنگی بسیار دقیقی بین مغز، اعصاب و عضله را می‌طلبد. دو گروه از عضلات بزرگ شامل دتروسور و اسفنکتر در این عملکرد نقش دارند. دتروسور با انقباض خود، باعث فشرده شدن و جمع شدن کامل مثانه برای تخلیه ادرار می‌شود. عضلات اسفنکتر هم با انقباض خودشان باعث ذخیره و انبارشدن ادرار در مثانه می شوند. عضلات مثانه مثل یک کنسرت عمل کرده و این هارمونی مسئول روند و پروسه ادرار کردن است. اختلال عملکرد این گروه از عضلات باعث بی اختیاری ادراری می‌شود.
انواع بی‌اختیاری ادراری کدامند؟
بی‌اختیاری ادراری را به دو دسته شبانه(Nocturnal) و روزانه (Daytime)تقسیم می‌کنند. بی‌اختیاری شبانه در طول خواب شب و در کودکان بالای ۵ سال اتفاق می‌افتد.
بی اختیاری ادراری طی روز و در کودکان کوچکتر دیده می‌شود، معمولا بدنبال اختلالات رفتاری بروز می‌کند و پیش آگهی بهتری دارد. شب ادراری به دو دسته اولیه و ثانویه نیز تقسیم می‌شود. نوع اولیه از ابتدا وجود دارد؛ ولی نوع ثانویه ۶ ماه پس از اختیار کامل ادراری، ایجاد می‌شود. مطالعات نمایانگر شیوع ۲۰ در صدی بی‌اختیاری ادراری در سن ۵ سالگی و ۱۰ در صدی آن در سن ۷ سالگی است. بی اختیاری ادراری شبانه در پسران و نوع روزانه‌ی آن در دختران شایع‌تر است. بی اختیاری بدنبال ۶ ماه کنترل کامل ادرار، در مشکلات روحی روانی از جمله اضطراب دیده می‌شود.
علل بی‌اختیاری ادراری شبانه در کودکان چیست؟
علل متعددی به صورت نرمال و غیر نرمال سبب انورزیس یا شب ادراری در کودکان می‌شود. پسران بیشتر از دختران مبتلا می‌گردند. اغلب کودکان مبتلا به شب ادراری به لحاظ فیزیکی یا ارگانیک و روحی روانی نرمال و طبیعی هستند. علت واقعی انورزیس مشخص نیست؛ ولی نظرات متعددی در ارتباط با آن ذکر شده است. از جمله‌ی آنها می‌توان اختلالات تکاملی، تولید بیش از حد ادرار شبانه و عدم توانایی عملکرد مطلوب مثانه در حین خواب را نام برد. شب ادراری در بعضی از خانواده‌ها بیشتر دیده می‌شود. در والدین مبتلا به شب ادراری در دوره کودکی، شانس ابتلا فرزندان، ۴۵در صد گزارش شده است.
از علل دیگر آن، عفونت ادراری، ناهنجاری‌های آناتومیک، اختلالات نورولوژیک و بیماری‌های اندوکرین مثل دیابت را هم نام برده‌اند.
علل بی اختیاری ادراری در طول روز چیست؟
علل شایع آن شامل عفونت ادراری، یبوست، نگهداری عمدی و طولانی ادرار و نشت ادرار موقع خندیدن هستند. در‌‌ دختران بیش از پسران دیده می‌شود. برای علل غیر شایع می‌توان مثانه نوروژنیک، ناهنجاری‌های ارگانیک و آناتومیک دستگاه ادراری و دیابت را نام برد. نگهداری عمدی ادرار در کودکان کوچکتر از عللل شایع بی اختیاری ادراری در طی روز است. در کودکان ۵ – ۳ سال بیشتر دیده می‌شود. این کودکان بازی را به دستشویی رفتن ترجیح می‌دهند.
چگونه علل ارگانیک بی‌اختیاری ادراری را از علل غیر ارگانیک آن افتراق می‌دهند؟
ارزیابی و بررسی، از اخذ شرح حال و معاینه بالینی و فیزیکی شروع می‌شود. آزمایش ادرار در تشخیص عفونت ادراری و بیماری دیابت کمک کننده است. سونوگرافی برای تشخیص ناهنجاری‌های آناتومیک دستگاه ادراری و ام آر آی جهت تشخیص ناهنجاری‌های ستون فقرات لازم است.
درمان بی‌اختیاری ادراری چیست؟
تغییرات رفتاری اولین اقدام در درمان انورزیس یا شب ادراری در کودکان است که شامل فشار مثبت و تشویق کودک، تخلیه منظم ادرار در طی روز، محدودیت نوشیدن مایعات در شب، بیدار کردن و بردن کودک به دستشویی در طول شب و استفاده از آلارم و زنگ حساس به خیسی ادرار می‌باشد. از آلارم، بین سه هفته تا سه ماه استفاده می‌شود و بیش از سه ماه، خصوصا با حصول نتیجه منفی، کاربرد آن توصیه نمی‌شود. افزون بر تغییرات رفتاری، در بعضی از موارد، دارو هم مورد استفاده قرار می‌گیرد. این داروها شامل دسموپرسین استیت، اکسی بوتینین، هیوسیامین و ایمی پرامین هستند. با توجه به عوارض داروهای ذکر شده، مصرف آن در موارد و بیماران خاص توصیه می‌شود. این داروها در ۷۰ در صد موارد موثر است.
پروگنوز یا پیش آگهی بی‌اختیاری ادراری غیر ارگانیک خوب بوده و بعد از بلوغ، ۹۹ درصد موارد بهبود پیدا می‌کنند.

اشتراک گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *